Gazeta Wyborcza - wtorek 30 marca 2010

 

Dopłaty do czynszu

Osoby o niskich dochodach mogą starać się o dodatek  mieszkaniowy.

Jakie warunki trzeba spełnić i ile pieniędzy można dostać?

 / KRZYSZTOF AŁADOWICZ /

Dodatek mieszkaniowy to forma pomocy dla tych, których nie stać na opłaty za mieszkanie. Sposób, w jaki jest wyliczany, jest skomplikowany. Jego wysokość zależy m.in. od kwoty dochodu wszystkich członków gospodarstwa domowego i powierzchni lokalu, który zajmuje rodzina. Zasady przyznawania dofinansowania reguluje ustawa z 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71 póz. 734 z późniejszymi zmianami).

Uwaga pierwsza. Dodatek mieszkaniowy jest przyznawany na 6 miesięcy. Jeśli złożymy kolejny wniosek w ostatnim miesiącu obowiązywania poprzedniej decyzji, zachowamy ciągłość wypłaty dodatku.
Formularz do wypełnienia oraz informacje o dokumentach, które są niezbędne do rozpatrzenia wniosku, można uzyskać w gminnych ośrodkach pomocy społecznej lub w urzędach miast.
Uwaga druga. Dokumenty wypełniamy pod odpowiedzialnością karną, a urzędnicy, zanim przyznają dodatek, dokładnie sprawdzą, czy dane zawarte we wnioskach są prawdziwe.

DLA KOGO DODATEK MIESZKANIOWY

O dopłatę do czynszu mogą się starać (po spełnieniu pozostałych warunków, o których piszemy niżej):
- najemcy i podnajemcy mieszkań będących własnością gminy (lub zakładów pracy) bądź wynajmowanych na wolnym rynku;
- osoby, którym przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego;
- właściciele mieszkań i budynków mieszkalnych;
- osoby bez tytułu prawnego do mieszkania oczekujące na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny;
- osoby, które ponoszą opłaty z tytułu zajmowania mieszkania, np. na podstawie umowy użyczenia.

JAK SPRAWDZIĆ, CZY PRZYSŁUGUJE NAM DODATEK

Przyznanie dodatku mieszkaniowego uzależnione jest m.in. od dochodu gospodarstwa domowego oraz zajmowanej powierzchni mieszkania. Poniżej wyjaśniamy krok po kroku, jak sprawdzić, czy możemy się starać o dopłatę do czynszu.

KROK PIERWSZY - obliczenie dochodu.
Sumujemy wszystkie dochody brutto (z ostatnich trzech miesięcy przed dniem złożenia wniosku) osób zajmujących lokal, odliczając składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe.
Ważne! Do dochodu nie wlicza się też:
- pomocy materialnej dla uczniów, np. stypendiów,
- dodatków dla sierot zupełnych,
- jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka,
- dodatku z tytułu urodzenia dziecka,
- pomocy w zakresie dożywiania,
- zasiłków pielęgnacyjnych,
- zasiłków okresowych z pomocy społecznej,
- jednorazowych świadczeń z pomocy społecznej
- dodatku mieszkaniowego, który został przyznany wcześniej.
Uwaga , zmiana przepisów! Do niedawna do dochodu wliczany był dodatek pielęgnacyjny. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie siedmiu sędziów (sygn. I OPS 8/09) teraz już się tego nie robi.

KROK DRUGI - obliczenie dochodu na osobę w rodzinie.
Zsumowany dochód całej rodziny dzielimy przez trzy (otrzymany wynik dzielenia to średni miesięczny dochód rodziny z trzech ostatnich miesięcy), a następnie przez liczbę osób zajmujących lokal wynik dzielenia to średni miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego.
- Osoba samotna (gospodarstwo domowe jednoosobowe) może wystąpić o przyznanie dodatku, jeśli jej dochód nie przekracza 175 proc. kwoty najniższej emerytury.
- Rodzina (gospodarstwo domowe wieloosobowe) może się starać o dopłatę, jeśli jej dochód na osobę nie przekracza 125 proc. kwoty najniższej emerytury.
Uwaga, zmiana limitów! Od 1 marca, po corocznej waloryzacji (podwyżce) rent i emerytur, zmieniła się wysokość najniższej emerytury, na podstawie której ustala się, czy przysługuje dodatek. Od 1 marca 2010 r. do 28 lutego 2011 r. najniższa emerytura wynosi 706,29 zł (do końca lutego br. było to 675,10 zł). Dlatego od 1 marca limit dochodu dla gospodarstwa:
- jednoosobowego wynosi 1236,01 zł (do lutego br. 1.181,43 zł),
- wieloosobowego (rodzina) - nie może przekroczyć 882,86 zł (do lute­go br. 843,88 zł) na osobę.

KROK TRZECI - sprawdzenie, czy zajmowane mieszkanie nie przekracza określonej w ustawie tzw. powierzchni normatywnej.
Uwaga! Ustawa dopuszcza przekroczenie tej powierzchni o 30 proc. Jeśli mieszkanie jest większe niż norma, o dodatku możemy zapomnieć.
- Dla jednej osoby w rodzinie powierzchnia użytkowa lokalu nie może przekroczyć 35 m kw. plus 30 proc. tolerancji, a więc 45,5 m kw.
- Dla dwóch osób 40 m kw. (+30 proc.) - 52 m kw.
- Dla trzech osób 45 m kw. (+30 proc.) - 58,5 m kw.
- Dla czterech osób 55 m kw. (+30 proc.) - 71,5 m kw.
- Dla pięciu osób 65 m kw. (+30 proc.) -84,5 m kw.
- Dla sześciu osób 70 m kw. (+30 proc.) - 91 m kw.
- Dla siedmiu osób 75 m kw. (+30 proc.) - 97,5 m kw.
Jeżeli w lokalu mieszka więcej niż siedem osób, dla każdej kolejnej zwiększa się powierzchnię normatywną lokalu o 5 mkw.

Uwaga! Jeżeli w lokalu mieszkalnym mieszka osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku inwalidzkim lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, powierzchnię normatywną zwiększa się o 15m kw.
Jeśli zaś udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 proc., to przekroczenie powierzchni normatywnej wynosi 50proc.,a nie 30.
Ważne! Do powierzchni mieszkania nie wlicza się balkonów, tarasów, loggii, antresoli, pralni, suszarni, strychów, piwnic itp.

 URZĄD SPRAWDZA

 Jeśli już spełnimy warunki dochodowe i powierzchniowe, zanim urząd przyzna nam dodatek mieszkaniowy, sprawdzi jeszcze nasze wydatki na mieszkanie. Jakie?

 KRYTERIUM PIERWSZE - wydatki na mieszkanie.
Są to (w zależności od posiadanego tytułu prawnego) m.in.
- opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości,
- zaliczka na koszty zarządu nieruchomością wspólną,
- opłaty za wodę i ścieki, energię cieplną,
- wywóz śmieci.

Ważne! Nie są wliczane wydatki na:
- ubezpieczenie mieszkania,
- podatek od nieruchomości,
- opłaty za wieczyste użytkowanie,
- opłaty za gaz i prąd.

KRYTERIUM DRUGIE - dochody i liczba osób zajmujących lokal.
Ustawodawca określił, że gospodarstwo domowe:
- jednoosobowe zobowiązane jest opłacać czynsz w wysokości 15 proc. miesięcznego dochodu;
- 2-, 3- i 4-osobowe -12 proc. miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego;
- składające się z 5 i więcej osób -10 proc. miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego.
Uwaga! W przypadku gdy średni miesięczny dochód osoby samotnej jest równy lub wyższy niż 150 proc. najniższej emerytury (obecnie 1059,44 zł), a rodziny wieloosobowej równy lub wyższy niż 100 proc. najniższej emerytury (709,29 zł na osobę), ale nie przekracza 175 proc. wartości najniższej emerytury dla osoby samotnej i 125 proc. dla rodziny wieloosobowej, to ustawa przyjmuje, że:
- osoba samotna opłaca czynsz w wysokości 20 proc. miesięcznego dochodu;
- rodzina 2-4-osobowa -15 proc. miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego;
- rodzina składająca się z więcej osób -12 proc. miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego.
Kwota dodatku będzie różnicą pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego mieszkania a procentowym udziałem miesięcznych dochodów uzyskanych przez gospodarstwo domowe, o którym mowa wyżej. Skomplikowane? Wyjaśnimy to na przykładzie.

Przykład. Trzyosobowa rodzina Malinowskich spełnia kryteria dochodowe i normę powierzchni zajmowanego lokalu (omówione wcześniej). Za mieszkanie miesięcznie płaci czynsz 400 zł, a dochód całego gospodarstwa domowego z ostatnich trzech miesięcy to 5 tyś. zł. Średni miesięczny dochód na członka rodziny wynosi więc:
5000 : 3 = 1666,67 zł (dochód miesięczny rodziny Malinowskich)
1666,67 : 3 = 555,56 zł (dochód miesięczny na osobę w rodzinie).
Ustawodawca przyjął, że trzyosobowa rodzina ma obowiązek opłacać czynsz w wysokości 12 proc. swoich miesięcznych dochodów, tj.
1666,67 zł x 12 proc. = 200 zł
Rodzina Malinowskich dostanie dodatek w wysokości 200 zł miesięcznie, bo taka kwota stanowi różnicę pomiędzy rzeczywistym czynszem a procentowym udziałem miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego w ponoszonych wydatkach na lokal:
400 zł-200 zł = 200 zł
(wydatki miesięczne) - (procentowy udział dochodu gospodarstwa domowego w miesięcznych wydatkach na lokal) = kwota dodatku mieszkaniowego.
 

OGRANICZENIA
Dodatek nie będzie wypłacany, jeśli miałby być niższy niż 2 proc. najniższej emerytury (dziś najniższy dodatek, jaki można otrzymać, to 14,13 zł, do lutego br.-13,50 zł).
Dodatek nie może być też wyższy niż 70 proc. kwoty wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania.
 

Przykład. Pięcioosobowa rodzina Kowalskich spełnia kryterium dochodowe i normę powierzchni zajmowanego lokalu. Za mieszkanie płaci czynsz 700 zł miesięcznie, a dochód z ostatnich trzech miesięcy to 5 tys. zł. Średni miesięczny dochód na członka rodziny to:
5000 : 3 = 1666,67 zł (dochód miesięczny rodziny Kowalskich)
1666,67 : 5 os. = 333,33 zł (do­chód miesięczny na osobę w rodzinie).
Ustawodawca przyjął, że pięcio­osobowa rodzina ma obowiązek opła­cać czynsz w wysokości 10 proc. swo­ich miesięcznych dochodów, tj.
1666,67 zł x 10 proc. = 166,67 zł
Teraz obliczamy wysokość przysługującego dodatku mieszkaniowego.
700 zł (kwota czynszu) -166,61 zł = 533,33 zł
(wydatki miesięczne) - (procento­wy udział dochodu gospodarstwa do­mowego w miesięcznych wydatkach na lokal) = kwota dodatku mieszkaniowego
Zgodnie z art. 6 ust. 10 dodatek mieszkaniowy nie może być wyższy niż 70 proc. faktycznych miesięcznych wy­datków ponoszonych za lokal, stąd też państwu Kowalskim zostanie przyznany dodatek w wysokości:
700 zł x 70 proc = 490 zł (a nie 533,33 zł, jak wynika z wyliczeń).

Uwaga! Rodziny, którym przysługu­je dodatek, a które w mieszkaniu nie mają centralnego ogrzewania, ciepłej wody lub gazu, uzyskają w ramach przyznanej kwoty dodatku mieszka­niowego ryczałt na zakup opału.
Podstawą obliczenia wysokości ry­czałtu jest cena za 1 kWh ustalona na podstawie przedłożonego rachunku za energię elektryczną.